TPD Basın Bülteni : İki Uçlu Bozukluk (Bipolar Bozukluk) Ve Mevsimsellik

Prof. Dr. Ömer Aydemir
Türkiye Psikiyatri Derneği
Duygudurum Bozuklukları Bilimsel Çalışma Birimi Koordinatörü

İki uçlu bozukluk (bipolar bozukluk, eski adıyla manik-depresif hastalık) iki ayrı hastalık dönemleriyle karakterize bir ruhsal bozukluktur. Bu hastalık dönemlerinden bir tanesinde taşkınlık (mani), diğerinde ise çökkünlük (depresyon) bulunmaktadır. Birbirlerine zıt gibi görünen bu iki hastalık dönemi yatışma ve alevlenmelerle seyreder. Hastalık dönemleri dışında ise hasta hemen tamamen normale döner. Bazı hastalarda ise günlük yaşamı kısmen etkileyen kalıntı belirtiler görülmekle birlikte, hastalar düzelir.

Hastalık dönemlerini ele almak gerekirse, mani veya taşkınlık dönemi duygudurumun çok yükseldiği, hastanın aşırı coşkulu olduğu dönemdir. Bu dönemde hastada abartılı önemli düşünceler veya ayağı yere basmayan projeler, kendini olduğundan çok daha yüksekte hissetme, büyüklük düşünceleri, düşüncelerin hastanın zihninde adeta yarışması, kendini aşırı enerjik hissetme, uyku gereksiniminde azalma, hatta uyku gereksinimini inkar etme, sonuçlarını düşünmeden heyecanlı veya eğlenceli faaliyetlere kalkışmak (çok fazla para harcama, aşırı hızlı araba kullanma) görülen belirtilere örnektir.

Diğer yandan depresyon veya çökkünlük dönemi ise yukarıda yazılan durumun tam tersidir. Depresyonda ise hastada mutsuzluk, karamsarlık, umutsuzluk, özgüvende azalma, değersizlik hissetme, abartılı suçluluk veya pişmanlık duyguları, eskiden zevk aldığı faaliyetlerden zevk alamama, iştahsızlık veya uykusuzluk gibi değişiklikler, ölüm ve intihar düşünceleri, bedeninde nedeni açıklanamayan ağrılar ortaya çıkabilir.

İki uçlu bozukluk toplumlara arası farklılık göstermemekte ve ortalama olarak %2-3 civarında görülmektedir. Erken kadın oranı eşittir ve ortalama başlangıç yaşı 20–25 arasındadır.

Hastalığın ortaya çıkma nedenleri arasında genetik etkenler azımsanmayacak orandadır ve ortalama olarak 2/3 oranında genetik nedenler sorumlu tutulmaktadır.

Nedenlerden bir diğeri ise beyinde hücreler arası iletiyi sağlayan kimyasal maddelerin taşınmasında veya düzeylerinde ortaya çıkan değişikliklerdir ve beyinde iletiyi bozarak düşünce, bellek, öğrenme ve duygudurumun düzenlenmesini etkiler.

Stresli veya travmatik olaylar da iki uçlu bozukluğun ilk hastalık döneminin ortaya çıkmasına neden olabilir veya ilerleyen nedenleri tetikleyebilir. Bu kimi zaman ailede görülen bir ölüm, işini kaybetmek, doğum veya taşınma gibi olaylardır.

İki uçlu bozukluğun seyrindeki en önemli özelliklerden birisi ise mevsimsellik göstermesidir. Mevsimsel özellik olarak hastalar ilkbahar – yaz aylarında taşkınlık, coşkunluk yaşarken, sonbahar – kış aylarında ise çökkünlük, durgunluk içinde girerler. Özellikle ilkbahardan yaz aylarına geçiş hastaların alevlenmesi açısından en riskli dönem gibi görünmektedir. Hastaların yaklaşık dörtte biri bu mevsimsel özellik nedeniyle içinde bulunduğumuz ilkbaharın son günleri, yazın ilk günlerinde kötüleşirler. Kötüleşme yaşanan bugünlerde hastalarda dürtüsel, tepkisel davranışlar, saldırganlık eğiliminde artma, öfke patlamaları, aşırı para harcama, taşkınlaşma azımsanmayacak orandadır. Bunların yanı sıra zaman zaman intihar eğilimi, daha doğrusu kendine zarar verme davranışı da görülebilir. İntihar bu dönem için çok yüksek oranlarda olmasa bile, artmış risk yönünden dikkatli olmakta yarar vardır. Hatta bu mevsimde hastaların dikkatleri daha bozuk olur. Sonuç olarak, bu mevsim hastaların hastalanma eşikleri göreceli olarak düşük olmaktadır ve buna bağlı olarak da hem kendisine hem çevresindeki kişilere zarar verme riski taşıyan davranışlar gösterme riski taşırlar.

İki uçlu bozukluğun tedavisinde ilaç tedavileri önem taşımaktadır. Hastalığın ilk on yılında ortalama bir insanda görülen hastalık dönemi sayısı dörttür. İlk on yılın ardından, hastalık dönemleri arasında ortalama süre yaklaşık 1–2 yıldır. Bozukluk tedavi edilmezse, ortalama bir mani dönemi birkaç ay sürebilir. Tedavi edilmeyen depresyon döneminin süresi ise en az 6 aydır. Hastalık dönemleri arasında birçok kişi normal duygudurumlarına döner. Kimileri ise çökkün veya durgun bir duygudurum içerisindedir. Birtakım kişilerin hastalık belirtileri arasında hiç ara olmazken, kimilerinde kısa süreli aralar görülebilir. Ama en çok görülen durum hastalığın ilk yıllarında hastalık dönemleri arasında süre uzun iken, ilerleyen yıllarda bu süre giderek kısalma eğilimi gösterir.

İki uçlu bozukluğun belli bir tedavisi yoktur, her hastaya göre doktoruyla ortaklaşa olarak bir tedavi programı hazırlanır. Bu tedavi programında ilaç tedavisi yanı sıra yaşamın düzene sokulması, kötü beslenme ve alkol – madde kullanım alışkanlıklarından uzaklaşma, pozitif düşünme ve davranma becerilerini geliştirme, stresle başa çıkma stratejilerini öğrenme, hastalığın seyri konusunda ayrıntılı bilgiye sahip olma bulunmaktadır. İlaç tedavisi olarak tercih edilen ilaçların başında lityum gelirken, ayrıca valproat, karbamazepin gibi antiepileptikler, antipsikotikler kullanılabilmektedir.

İki uçlu bozukluğun tedavisinde hastalık dönemlerinin tedavi edilmesi kadar, hastanın yeniden hastalanmasını engellemek adına koruyucu tedavi de planlanmaktadır.

Hastalara günlük hayatları için bazı önerilerde bulunmak gerekebilmektedir:

          Arkadaşlarınız, aile bireyleri veya eşinizle (şayet varsa) rahatsızlığınızı paylaşın

          Mümkün olduğunca düzenli uyku uyuyun

          Çok az alkol tüketin veya hiç tüketmeyin. Uyuşturucudan uzak durun.

          İşte ve evde stresinizi azaltın.

          Düzenli beslenin.

          Düzenli egzersiz yapın.

          Nefes egzersizleri yapın.

          Öfke ve depresyon (çökkünlük) gibi duygularla teker teker başa çıkmayı öğrenin.

Günlük rutinlerinizi belirlemenin size mutlaka yararı olacaktır. Bu sayede mani veya depresyon dönemlerini tetikleyen potansiyeli de ortadan kaldırmış olursunuz.

Hastalık dönemi öncesinde uyarıcı belirtileri fark etmek, erken müdahale açısından oldukça önemlidir. Hastanın arkadaşlarına ve aile bireylerine de bu uyarıcı belirtileri anlatarak, onların da fark etmelerini sağlayabilir.

Bu mevsim geçişlerinde hastaya olabildiğince yakın olmakta yarar vardır. Hastanın uyarıcı belirtilerini yakından takip etmelidir. Bu dönemde hastanın alkol ve diğer uyuşturucu maddelerden uzak durması gereklidir. Mutlaka uyku düzenini korumalı, gece uykusuna özen göstermelidir. Günde sekiz saat uyumak kadar bu uykuyu gece almak da gereklidir. Hasta taşkınlaşmaya başladığı takdirde, hızla yakınlarına ve doktoruna ulaşmalıdır. Hastalığın tırmanmasını beklemek hastalığın kontrolünü çok zorlaştırır. Erken müdahale tedavi yanıtını arttırır. Ayrıca yine bu mevsimde taşkınlaşma riski nedeniyle kredi kartlarını hastadan uzak tutmak, araba anahtarını kontrollü vermek, ilişki kurduğu arkadaşlarını takip etmek olası zararları engeller.

Bu dönemde uyarıcı belirtiler arasında:

          Az uyuma veya uyumama isteği

          Etrafı rahatsız edecek davranışlarda bulunmak

          Çok sayıda düşüncenin zihinde uçuşması

          Aşırı konuşkanlık

          Kolayca heyecanlanmak veya huzursuz hissetmek

          Pervasızca para harcamak

          Kilonuzda ve iştahınızda aşırı düzeyde değişiklik bulunmaktadır.

 

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 http://www.dunshaughlinac.com/news-details.asp?id=112 suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 suprax suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 suprax online pharmacy suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 suprax online pharmacy suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 buy suprax 400 mg suprax online

gambling problem

addictive behavior gambling council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior gambling help council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior http://www.800gambler.org/ council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior http://www.800gambler.org/ council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior gambling council on compulsive gambling of nj videos

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin buy clarithromycin buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin buy clarithromycin buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy discount biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg buy clarithromycin buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg buy clarithromycin buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg buy clarithromycin buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=43 buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg buy clarithromycin no prescription buy cheap biaxin

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online abortion pill abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online i need to buy the abortion pill abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online buy abortion pills online abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online abortion pill buy online abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online online purchase abortion pill abortion pills online

where can you buy the abortion pill

abortion pills abortion pill buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills abortion pill buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills abortion pill buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills on line abortion pill buy abortion pill online

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online medical abortion pill online ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online abortion pills ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online medical abortion pill online ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online abortion pill ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online abortion pill ordering abortion pills to be shipped to house

get viagra

buy viagra on the internet order viagra online viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet viagra online viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet viagra online viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet viagra online viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet viagra online viagra uk

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription kamagra female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription http://www.cengage.co.in/content/terms-of-use female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription generic for kamagra female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription kamagra without prescription female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription kamagra female kamagra alternative

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos kamagra jelly without prescription kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos kamagra jelly kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos kamagra jelly without prescription kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos buy kamagra jelly on the internet kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos mail order kamagra jelly kamagra jelly prescription buy

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk amoxicillin photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk amoxicillin photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk order amoxicillin online photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk http://www.cengage.co.in/content/academic-professional photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk http://www.cengage.co.in/content/academic-professional photos amoxicillin

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas thyroxine dosage synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas thyroxine dosage synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas thyroxine dosage synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas synthroid synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas thyroxine dosage synthroid for sale

bisacodyl online uk

get discount laxative online generic laxative sale free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online http://www.cengage.co.in/content/library-reference free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online female free sample bisacodyl free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online laxative online uk free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online laxative free bisacodyl sample

female free sample ampicillin

buy ampicillin principen dosage principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin ampicillin principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin principen dosage principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin principen online uk principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin principen online uk principen samples

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill online purchase abortion pill buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill abortion pill online purchase buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=1 buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=1 buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill order abortion pill buy cytotec for 24 week abortion

biaxin reviews

purchasing clarithromycin http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=29 buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin clarithromycin buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin clarithromycin reviews buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin clarithromycin buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin buy biaxin uk buy clarithromycin tablets

cipro equivalent

natural cipro ciprofloxacin buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro ciprofloxacin buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro ciprofloxacin buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=37 buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro ciprofloxacin buy cipro on the internet

female herbal cleocin

photos clindamycin clindamycin natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin clindamycin natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=62 natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin buy cheap clindamycin natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin clindamycin natural clindamycin

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=44 buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone women does dexamethasone work buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone dexamethasone buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=44 buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone buy dexone online safe buy cheap dexamethasone

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=105 get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online how does duricef work get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online cefadroxil get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online cefadroxil get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=105 get Cefadroxil

female free sample vantin

generic vantin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=151 buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin buy cheap vantin buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin buy cheap vantin buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin cefpodoxime buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=151 buy vantin online

photos cefuroxime

mail order cefuroxime buy cefuroxime online ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime buy cefuroxime online ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime cefuroxime ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime cefuroxime ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime female free sample cefuroxime ceftin for sale

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion buy abortion pills online cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion abortion pill cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion abortion pill cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion medical abortion pill online cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion i need to buy the abortion pill cytotec abortion

cephalexin uk

get keflex avoid prescription cephalexin purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription cephalexin purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription cephalexin purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription cephalexin purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription cephalexin purchase keflex online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk get chloromycetin avoid prescription buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk http://www.fareastjournals.com/conf_detail.aspx?conf_id=6 buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk get chloromycetin online buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk chloramphenicol buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk buy chloromycetin online a href buy chloromycetin online

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online abortion pill online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online abortion pill online online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online http://www.fareastjournals.com/journal_detail.aspx?jid=18 online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online http://www.fareastjournals.com/journal_detail.aspx?jid=18 online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online http://www.fareastjournals.com/journal_detail.aspx?jid=18 online purchase abortion pill

augmentin for sale

how does augmentin work http://www.fareastjournals.com/journal_detail.aspx?jid=22 fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work women does augmentin work fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work women does augmentin work fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work fedex generic clavulanate fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work get augmentin online fedex generic augmentin