4 Şubat Dünya Kanser Günü Basın Bülteni-Kanser ve Ruhsal Etkileri

Kanser ve Ruhsal Etkileri


Kanser günümüzde çok sık görülen bir hastalıktır. Diğer bedensel hastalıklardan farklı olarak, kanser tanısı alma kişide yoğun sıkıntıya ve felaketleştirici düşüncelere neden olur. Yapılan çalışmalarda kanser tanısı almanın kişide birtakım kaygıların doğmasına neden olduğu bildirilmektedir. Bu kaygılar içerisinde en önde geleni ölüm kaygısıdır. Günümüzde kanser tedavileri çok fazla gelişmiş olsa da kanser tanısı alma kişide ölüm kaygısı yanı sıra bağımlı olma, beden görünümünde oluşabilecek değişikliklere ilişkin kaygıların, ağrı çekme, yeti yitimi, hastalık nedeniyle oluşabilecek kaygıların ve parasal ekonomik kaygıların oluşmasına neden olur.
Kansere uyum bireyden bireye farklılık göstermesine karşın genellikle üç evreden oluşur. Birinci evre hastalıkla ilgili tanılandırma sürecini kapsar. Bu evrede kanser hastaları yeni hastalıkları ile ilgili belki daha önce hiç duymadıkları bilgileri edinirler. Aynı zamanda yeni duydukları bu bilgileri sindirmeleri ve en nihayetinde bir tedavi kararı vermeleri gerekmektedir. Bu dönemde ruhsal olarak hastalarda sıklıkla şok ve inkar tepkileri gözlenir. Kısa sürede olup biten karşısında kanser hastası şok yaşayabilir ve içinde bulunduğu duruma inanamaz. Bu dönemde sıklıkla “neden ben?” ,“niçin?”, “kanser bir ceza mı?” şeklinde sorular zihni sürekli meşgul eder. Birinci evrenin süresi kişiden kişiye değişmektedir. Konuya ilişkin yapılan çalışmalarda bu dönemde yapılan ilk görüşmedeki (tanının söylendiği ilk görüşme) hasta-hekim arasındaki iletişimin, hastanın daha ileriki aşamalarda tedaviye ve sağlık personeline inancını ve tutumunu etkilediğini göstermektedir.
Kansere uyum sürecinde ikinci evre psikolojik belirtilerin tabloya hakim olduğu dönemdir. Genellikle bir iki hafta sürebilen karamsarlık, sinirlilik, iştahsızlık, uykusuzluk, ilgi istek azlığı, konsantrasyon güçlüğü belirtileri ile kendini gösterir. Bir iki haftada bu belirtilerin kendiliğinden azalması beklenir. Bu dönemde kanser hastasının çevresinden aldığı sosyal destek uyum yapmasında büyük önem taşır.
Üçüncü evre uyum dönemidir. Artık kanser hastası kansere ve kanser tedavilerine uyum göstermiştir. Bu dönemde hasta geçmişte başarıyla kullandığı baş-etme yöntemlerini şimdiki sıkıntısını azaltmada kullanmaya başlar.
Kansere uyum sağlamada toplumsal, bireysel ve hastalığa özgü faktörler etkili olur. İçinde yaşanılan toplumun kansere ve tedavilerine bakışı, kansere ilişkin atıflar ve o toplumda kanserin taşıdığı damgalama toplumsal etkenleri oluşturur. Birçok toplumda kanser tedavi edilemez, acı ve ağrı çekilen, hastaların yalnız kaldığı, terkedildiği, bulaşıcı bir hastalık olarak damgalanmaktadır. Bunun yanı sıra depresyon, üzüntü ve yoğun stres yaşamanın ya da bazı kişilik özelliklerinin kansere daha yatkın olduğu yönünde inançlar olsa da yapılan çalışmalarda bu gözlemler henüz bilimsel kanıtlara dayandırılamamıştır.
Kişilik özellikleri, bireyin başa çıkma becerisi, benlik gücü, kişinin kanser tanısı aldığı dönemdeki gelişimsel düzeyi ve o gelişimsel düzeyde kanser tanısı almanın o birey için anlamı (örneğin 20’li yaşlarda meme kanseri tanısı alma, 60 yaşından sonra meme kanseri tanısı almadan farklı anlamlar taşıyabilir. İlkinde evlilik, üretkenlik, üreme ve beden algısıyla ilgili kaygıların daha yoğun yaşanacağı beklenebilir) algılanan sosyal destek ve sosyoekonomik düzey kansere uyum sağlamada rol oynayan bireysel faktörleri oluşturur.
Kanser hastasının tanısı, kanserin yerleşim yeri ve evresi, hastalık belirtilerinin özelliği ve şiddeti, hastalığın gidişi, uygulanan tedavi ve yan etkileri, hastalığın hastada yeti yitimine neden olup olmaması kansere uyum yapmada hastalıkla ilişkili faktörlerdir.
Kanserde psikiyatrik hastalıkların yaygınlığı %50’dir. Bunların çoğu kanserin kendisine ya da tedavilerine bağlı oluşur. Psikiyatrik hastalık yaygınlığı ileri evrelerde ve kötü gidişli hastalıkta daha fazladır. Kanserli hastalarda görülebilecek psikiyatrik hastalıkların 2/3’ünü uyum bozukluğu oluşturur. Major depresyon %10-15, tıbbi organik nedenlere bağlı oluşan deliryum ise %10 oranında gözlenir. Yatan hastalarda psikiyatrik hastalıkların sıklığı artmaktadır; majör depresyon sıklığı %20-45, deliryum sıklığı %15-75 oranlarına yükselmektedir.
Kanser hastalarında depresyon ve deliryum çok sık gözlenmesine ve başarıyla tedavi edilmelerine rağmen her iki hastalığın tanınma ve tedavi edilme oranları çok düşüktür.
Kanserde depresif bozuklukların yaygınlığı genel toplumdakinden oldukça fazladır. Genel toplumdakinden farklı olarak cinsiyet farklılığı gözlenmez. Yapılan çalışmalarda farklı klinik ölçeklerin kullanılması ve farklı kesim noktalarının temel alınması nedeniyle klinik olarak belirgin depresyon sıklığı %1 ila %50 arasında değişmektedir.
Majör Depresyon yaygınlığı kanser tipine göre de farklılık göstermektedir. Orofarengeal kanserlerde  %22-57, pankreas kanserinde  %33-50, meme kanserinde %1,5-46, akciğer kanserinde %11-44 oranında gözlenmektedir.
Yapılan çalışmalarda kanser hastasında depresyon gelişimi açısından risk oluşturabilecek faktörler içerisinde ilerlemiş hastalık, fiziksel yeti yitimi, ek tıbbi hastalıklar, önceden geçirilmiş depresyon, ailede depresyon öyküsünün olması, kontrol altına alınmamış ağrı, düşük sosyal destek ve yakın zamanda kayıp yaşamış olmak yer almaktadır.
Depresyonda gözlenen uykusuzluk, halsizlik, iştahsızlık, konsantrasyon güçlüğü, küntlük, psikomotor yavaşlama gibi belirtiler kansere ve kanser tedavilerine bağlı oluşabilecek pek çok belirtiyi taklit edebilir. Kanser hastasına depresyon tanısı koyarken odaklanılması gereken belirtiler disfori, zevk alamama, çökkün duygudurum, umutsuzluk ve değersizlik düşünceleri, uygunsuz ya da aşırı suçluluk düşünceleri ve intihar düşünceleridir.
Kanser hastasında intihar riski genel toplumdakinin iki katıdır. İntihar risk faktörleri içerisinde ilerlemiş hastalık, kontrol altına alınmamış ağrı, ağır şiddette depresyon ve umutsuzluk, geçmişte intihar girişiminde bulunma, yakın zamanda kayıp yaşamış olmak, erkek cinsiyet, işsizlik, sosyal destek azlığı, yaşlı hastalar, alkol madde kullanımı-bağımlılığı yer almaktadır.
Kanserde bunaltı (anksiyete) yaygınlığı %10-30’dur. Bunaltı, uyum bozukluğunun, yaygın bunaltı bozukluğunun, panik atak veya panik bozukluğun, akut stres bozukluğunun veya travma sonrası stres bozukluğunun (TSSB) bir belirtisi olabilir. Yapılan son dönem çalışmalarda TSSB yaygınlığının  %32, TSSB belirti yaygınlığının %80 olduğu bildirilmektedir. Kanser hastasında anksiyete kendini basit fobi (iğne, kan, hastane, MRI) ve beklentisel bulantı ve kusma şeklinde de gösterebilir.
Kanser hastasında depresif bozuklukların ve anksiyete bozukluklarının tedavisinde ilaçlar (antidepresanlar) ve ilaç dışı sağaltım seçenekleri (Psikoeğitim-Bilişsel Davranışçı Terapi, Destekleyici Psikoterapi, Kişilerarası Psikoterapi, davranışçı teknikler) kullanılmaktadır. Kanser hastasında depresif bozuklukların sağaltımında Kanserde Depresyon Sağaltım Klavuzu’nda da belirtildiği gibi, ilaç ve ilaç dışı sağaltımların birlikte kullanılması en etkin tedavi şeklini oluşturmaktadır.
Günümüzde kanserde sağkalıma etkili faktörlerle ilişkili pek çok araştırma yapılmaktadır. Bu araştırmalardan bir bölümü hastaların ruhsal durumları ve bunun sağkalıma etkisidir.
Yakın zamanda yapılan bir çalışmada kronik depresyonun sağkalım ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Bu çalışmada kanser seyrinde depresyon gelişmesinin ve belli bir zaman diliminde düzelmesinin, adaptif bir mekanizma olduğu, kısa sağkalım için bir risk faktörü olmadığı belirtilmiştir.
Yapılan çalışmaların büyük çoğunluğunda kanser hastalarında oluşan psikiyatrik hastalıkların yaşam kalitesini bozduğu, tedaviye uyumu azalttığı bulunmuştur.
1980’li yıllardan itibaren süregelen psiko-onkoloji çalışmaları ve edinilen deneyimler, günümüzde kanser hastalarına verilecek psikososyal desteğin rutinin içinde olması gerekliliğini ön plana çıkarmıştır.


Doç. Dr. Özen Önen Sertöz
Türkiye Psikiyatri Derneği Konsültasyon Liyezon Psikiyatrisi Çalışma Birimi Üyesi
Türkiye Psikiyatri Derneği Adına

 

4şubat Dünya Kanser Günü Basın Açıklaması için tıklayınız

 

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 discount suprax online in australia suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 antibiotic suprax suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 http://www.dunshaughlinac.com/news-details.asp?id=112 suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 suprax suprax online

suprax 400 mg and alcohol

suprax tablet 400 mg 10 antibiotic suprax suprax online

gambling problem

addictive behavior council on compulsive gambling in new jersey council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior http://www.800gambler.org/ council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior gambling help council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior compulsive gambling. council on compulsive gambling of nj videos

gambling problem

addictive behavior gambling help council on compulsive gambling of nj videos

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin buy clarithromycin buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin buy clarithromycin buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin clarithromycin buy discount biaxin

buy biaxin 500mg

buy discount biaxin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=53 buy discount biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg buy clarithromycin buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg buy clarithromycin buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg buy clarithromycin buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg purchasing clarithromycin buy cheap biaxin

order clarithromycin 500mg

order clarithromycin 500mg http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=43 buy cheap biaxin

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online http://sagesoftware.co.in/Default.aspx abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online buy abortion pills online abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online abortion pill abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online http://sagesoftware.co.in/Default.aspx abortion pills online

buy abortion pills online

where can i get the abortion pill online http://sagesoftware.co.in/Default.aspx abortion pills online

where can you buy the abortion pill

abortion pills order abortion pill online buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills where to buy abortion pill buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills abortion pill buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills on line abortion pill buy abortion pill online

where can you buy the abortion pill

abortion pills how to order the abortion pill online buy abortion pill online

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online medical abortion pill online ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online abortion pill ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online abortion pill ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online where can i buy abortion pills ordering abortion pills to be shipped to house

ordering abortion pills to be shipped to house

pill for abortion online abortion pill ordering abortion pills to be shipped to house

get viagra

buy viagra on the internet viagra online viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet generic viagra online viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet alternative to viagra viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet http://www.cengage.co.in/content/privacy-statement viagra uk

get viagra

buy viagra on the internet http://www.cengage.co.in/content/privacy-statement viagra uk

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription kamagra female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription kamagra female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription generic for kamagra female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription cheap kamagra without prescription female kamagra alternative

kamagra 6 free samples

buy kamagra online without prescription generic for kamagra female kamagra alternative

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos mail order kamagra jelly kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos mail order kamagra jelly kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos kamagra jelly kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos kamagra jelly kamagra jelly prescription buy

get kamagra jelly

kamagra jelly erection photos kamagra jelly without prescription kamagra jelly prescription buy

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk order amoxicillin online photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk amoxicillin photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk amoxicillin photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk amoxicillin photos amoxicillin

amoxil without prescription

amoxicillin online shop in uk http://www.cengage.co.in/content/academic-professional photos amoxicillin

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas http://www.cengage.co.in/content/english-language-teaching synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas synthroid synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas natural thyroxine synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas http://www.cengage.co.in/content/english-language-teaching synthroid for sale

cheap thyroxine tablets

buy synthroid las vegas thyroxine dosage synthroid for sale

bisacodyl online uk

get discount laxative online laxative free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online http://www.cengage.co.in/content/library-reference free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online laxative free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online laxative online uk free bisacodyl sample

bisacodyl online uk

get discount laxative online laxative online uk free bisacodyl sample

female free sample ampicillin

buy ampicillin female herbal ampicillin principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin principen online uk principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin http://www.cengage.co.in/content/competitive-examinations principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin ampicillin principen samples

female free sample ampicillin

buy ampicillin http://www.cengage.co.in/content/competitive-examinations principen samples

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill abortion pill buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill abortion pill online purchase buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill pill for abortion online buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=1 buy cytotec for 24 week abortion

where can i get the abortion pill online

buy abortion pill http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=1 buy cytotec for 24 week abortion

biaxin reviews

purchasing clarithromycin clarithromycin buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin clarithromycin buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin clarithromycin reviews buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin clarithromycin buy clarithromycin tablets

biaxin reviews

purchasing clarithromycin http://www3.umu.se/kultmed/kurswebb/default.aspx?id=29 buy clarithromycin tablets

cipro equivalent

natural cipro ciprofloxacin buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro female free sample cipro buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro ciprofloxacin prescription buy buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro ciprofloxacin buy cipro on the internet

cipro equivalent

natural cipro buy ciprofloxacin online buy cipro on the internet

female herbal cleocin

photos clindamycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=62 natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin clindamycin natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=62 natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin clindamycin natural clindamycin

female herbal cleocin

photos clindamycin female free sample cleocin natural clindamycin

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=44 buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=44 buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=44 buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone natural dexone buy cheap dexamethasone

female free sample dexone

fedex generic dexamethasone http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=44 buy cheap dexamethasone

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online how to use Cefadroxil get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online Cefadroxil for sale get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online cefadroxil get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online cefadroxil get Cefadroxil

Cefadroxil prescription buy

buy duricef online how does duricef work get Cefadroxil

female free sample vantin

generic vantin cefpodoxime buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin buy cheap vantin online uk buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin cefpodoxime buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=151 buy vantin online

female free sample vantin

generic vantin http://www.geospatialworld.net/Event/View.aspx?EID=151 buy vantin online

photos cefuroxime

mail order cefuroxime get discount cefuroxime online ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime cefuroxime ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime buy cefuroxime online ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime get discount cefuroxime online ceftin for sale

photos cefuroxime

mail order cefuroxime cefuroxime ceftin for sale

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion abortion pill cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion medical abortion pill online cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion abortion pill cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion abortion pill cytotec abortion

buy cytotec for 24 week abortion

buy cytotec for 24 week abortion abortion pill cytotec abortion

cephalexin uk

get keflex avoid prescription http://www.fareastjournals.com/conf_detail.aspx?conf_id=5 purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription buy cephalexin on the internet purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription women does keflex work purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription cephalexin purchase keflex online

cephalexin uk

get keflex avoid prescription http://www.fareastjournals.com/conf_detail.aspx?conf_id=5 purchase keflex online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk chloramphenicol buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk get chloromycetin online buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk chloramphenicol buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk chloramphenicol buy chloromycetin online

chloramphenicol samples

chloromycetin uk chloramphenicol buy chloromycetin online

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online abortion pill online online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online abortion pill online online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online abortion pills online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online abortion pill online purchase abortion pill

ordering abortion pills to be shipped to house

how to order the abortion pill online abortion pill online purchase abortion pill

augmentin for sale

how does augmentin work fedex generic clavulanate fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work fedex generic clavulanate fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work fedex generic clavulanate fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work augmentin fedex generic augmentin

augmentin for sale

how does augmentin work augmentin fedex generic augmentin